Wednesday, October 7, 2009

Nani kasema Maharagwe si Mboga?


Mie naamini maharagwe ni mboga tena yanaweza kuwa ni mboga zaidi
kuliko hata mboga nyinginezo zinazoliwa kama mboga. Hii inatokana na ukweli unaotokana na faida tele na muhimu zinazotokana na chakula hicho. Wataalamu wanatuambia kuwa katika kila gramu 100 za maharagwe tunaweza kupata gramu 22 za protini, gramu 6 za madini ya chuma, miligramu 1370 za Potassium na mikrogramu 130 za Folic Acid.
Si vibaya pia ukijua kwamba, kuzoea kula maharagwe kila mara kunazuia hatari ya kupatwa na magonjwa ya moyo kwani husaidia kupunguza kiwango cha mafuta aina ya Colestrole mwilini. Kwani maharagwe yamejaa protini na ufumwele (Fibres) ambazo husaidi sana katika suala hilo.
Halikadhalika kwa wale wanaotaka kupunguza uzito maharagwe ni miongoni mwa vyakula wanavyoshauriwa kula.
Pia ni miongoni mwa vyakula vinavyosaidia katika kupunguza uwezekano wa kupata kisukari.Bila kusahau kuwa maharagwe huongeza kiwango cha mada iitwayo Leptin mwilini, ambayo hukufanya usitamani kula (appetite reducer), kinyume na vyakula vyenye sukari ambavyo kila unapokula leptin huzalishwa kwa kiwango kidogo mwilini na kukufanya utake kula zaidi.
… ndio sababu basi nikasisitiza tena na tena kuwa….Maharagwe ni mboga, tena mboga iliyo bora!

Tuesday, October 6, 2009

Sababu 18 zinazokulazimu upunguze uzito wako na uuogope unene!


1. Unene unaongeza kiwango cha mafuta mwilini, ambayo huongeza uwezekano wa kupata kensa.

2. Unene unaongeza mafuta mwilini, ambayo hufanya matibabu ya kensa yawe magumu zaidi.

3. Unene huongeza mafuta mwilini ambayo huushinikiza nu kuubana moyo.

4. Mtu mnene huwa mvivu kufanya mazoezi, suala ambalo humuongezea zaidi unene.

5. Mafuta mengi mwilini yana madhara kwa ubongo.

6. Unene huathiri hata tabia na miamala ya mtu.

7. Unene huongeza uzito katika mifupa na viunga vya mifupa (bone joints).

8. Unene husababishwa kibofu cha mkojo kibanwe suala linalopelekea matatizo mbalimbali ya mkojo.

9. Unene hupunguza uwezo wa mtu wa kijinsia.

10. Unene hupunguza uwezo wa kuzaa na hata kupelekea utasa na ugumba.

11. Unene hupelekea mwili upatwe kwa wepesi na magonjwa mbalimbali kama vile kisukari na presha.

12. Watu wanene wanapohudhuria mahospitali upimaji wao pia huwa wa matatizo.

13. Unene husababisha ujauzito kuwa wenye matitizo mengi.

14. Unene huathiri pia afya ya mtoto mchanga anayezaliwa.

15. Unene hufanya matibabu ya athma yawe magumu.

16. Unene hupelekea mtu asilale vizuri, na wakati mwingine mtu mnene anapolala hupanwa na pumzi suala linalompelekea kuamka mara kwa mara.

17. Unene humfanya mtu ashindwe kuwajibika vizuri kazini, na hata huweza kuathiri ajira yake.

18. Unene hufanya matumizi ya fedha yawe makubwa.

……Je? Hata baada ya kujua hayo yote bado unaupenda unene?!

Monday, October 5, 2009

Hatimaye Wizara yaagiza vyumba vya 'leba' visafishwe



KATIBU Mkuu wa Wizara ya Afya na Ustawi wa Jamii, Blandina Nyoni, amewaagiza wakunga katika hospitali za Serikali wahakikishe kwamba vyumba kwa ajili ya akinamama kujifungua ni visafi kila siku.

Nyoni amesema, kama chumba kwa ajili ya kujifungua ni kisafi hakutakuwa na maambukizi yoyote kwa mama au mtoto anayezaliwa.

Amewataka wakunga hao wahakikishe kwamba, suala hilo linakuwa sehemu ya kazi yao kila siku. Amesema, hospitali nyingi za Serikali hasa wodi wanazotumia akinamama kujifungua ni chafu.

“Usafi ni tiba kwa asilimia 60 hivyo hakikisheni kwamba sehemu mnazofanyia kazi zinakuwa safi ili kuwapa imani akinamama wanaokuja kupata huduma yenu,” amesema Nyoni.

Nyoni amesema, tabia ya wakunga wengi kutojali maeneo wanayofanyia kazi inasababisha hali hiyo. Ameyasema hayo leo wakati anafungua mkutano ulioandaliwa na Chama cha Wakunga Tawi la Muhimbili, Dar es Salaam kujadili kuhusu matumizi ya njia bora za uzazi wa mpango.

Nyoni amesema,katika ziara zake za kutembelea hospitali mbalimbali za Serikali nchini, amekuta uchafu wa kutisha.

Kwa mujibu wa kiongozi huyo wa Serikali, uchafu huo unaweza kusababisha maambukizi mapya kwa akinamama hao. Aliwataka wakunga hao waache visingizio kuwa wanafanya kazi katika mazingira magumu.

Kwa mujibu wa Nyoni, Bohari Kuu ya Dawa (MSD), imenunua kila aina ya kifaa kinachohitajika katika hospitali za serikali.

“Jamani kwa hili naomba usafi kiwe kipau mbele chenu, nilienda pale Muhimbili hali niliyoikuta sikuifurahia; lakini wameniahidi kuwa nikirudi tena sitakuta ile hali ya uchafu,” amesema.

Nyoni pia aliwataka wakunga hao kuwa wawazi kwa wagonja wanaowahudumia ili kuweka ujirani kati yake na mgonjwa.

Amesema, kumekuwa na tabia ya wakunga kutokuwa wawazi kwa wagonjwa wao hivyo kumfanya mgonjwa kutokuwa na habari kamili kuhusu ugonjwa wake.

Wednesday, September 30, 2009

Watoto wa wakinamama wanaofanya kazi hawana afya bora!


Uchunguzi umegundua kuwa watoto ambao mama zao wanafanya kazi, maisha yao ya kiafya ni ya chini ikilinganisha na wale ambao mama zao wako majumbani. Uchunguzi huo uliofanywa na Taasisi ya Afya ya Watoto ya Uingereza umewachunguza zaidi ya watoto 12,500 wenye umri wa miaka mitano na kugundua kuwa watoto ambao mama zao ni wafanya kazi wana harakati kidogo na mara nyingi hula vyakula visivyo salama. Wataalmu hao wamesema kuwa watoto wenye miaka mitano ambao mama zao wanafanya kazi za kudumu au part time, hunywa sana vinywaji venye sukari, katika kipindi cha kati ya milo ya kawaida. Pia hutumia komputa na kuangalia televisheni kwa masaa yasiopungua mawili kwa siku wakilinganishwa na watoto ambao mama zao wako majumbani ambao hutumia chini ya saa moja katika shughuli hizo.
Wataalamu hao lakini wamejitetea kuwa, uchunguzi wao huo haumaanishi kuwa wakinamama wasiende makazini, lakini kunatakiwa kuwepo na sera na mikakati ya kuwasaidi kina mama.

Monday, September 28, 2009

USAFI WA MWILI WA WATOTO NA UMUHIMU WAKE


Makala hii inahusu usafi wa mwili na umuhimu wake kwa watoto. Natumai kuwa mtanufaika nayo.
Wazazi na walezi wanaweza kuwa na nafasi kuu na muhimu katika makuzi na usafi wa mtoto, masuala ambayo atakuwa nayo katika maisha yake ya kila siku. Kitendo cha kumfunza mtoto kuhusu usafi wa mwili ni njia bora kabisa ya kumuepusha na maambukizo na maradhi mbalimbali. Ni jukumu la mzazi au mlezi kumfunza mtoto misingi sahihi ya usafi wa mwili wakati mtoto akiwa na umri mdogo kabisa, jambo ambalo litamsaidia mtoto huyo na familia yake katika maisha yao ya baadaye. Misingi ya usafi inapaswa kufundishwa na kuwa sehemu moja ya maisha ya kila siku ya mtu, na pia kuwa njia bora ya wazazi kuwafunza watoto wao kuhusu usafi wa miili yao, kwanza kabisa kwa wazazi hao kuwa mfano mbele ya watoto. Maambukizo ya magonjwa hupungua miongoni mwa watoto wakiwa mashuleani, kwenye maeneo wanayochezea na kadhalika, iwapo watakuwa wamefunzwa namna ya kujilinda na maradhi kwa kuweka miili yao safi na kwa kufuata kikamilifu kanuni za afya kila siku. Mambo ya kuzingatia katika usafi wa mwili wa mtoto yako mengi, lakini hapa nitaorodhesha kwa kifupi haya yafuatayo: Usafi wa Kinywa. Meno na kinywa vyote vinapaswa kuwa visafi wakati wote ili kuzuia magonjwa ya meno na fizi. Aidha usafi wa meno kwa mtoto ni muhimu ili kuzuia kuoza na kuvunjika kwa meno akiwa na umri mdogo. Upigaji mswaki wa mara ka mara, yaani kabla ya kifungua kinywa na baada ya chakula na kabla ya kulala usiku unashauriwa kwa watoto. Upigaji mswaki baada ya kula vyakula vyenye sukari pia ni muhimu kwa watoto, ili kuzuia meno kuoza na harufu mbaya. Pili, uoshaji mikono ni jambo linalopasa kuzingatiwa sana kwa watoto, baada ya kutoka msalani, kabla ya kula au kushika takataka au vitu vingine vichafu, kushika wanyama n.k. Kitendo cha kuosha mikono sio tu ni muhimu kwa watoto, bali hata kwa watu wazima. Uoshaji mikono ni muhimu kwa ajili ya kuzuia kupatwa na magonjwa mbalimbali, ambayo huweza kupatikana iwapo kanuni sahihi za usafi wa choo hazizingatiwi. Wakati mtoto anapofikia umri wa kwenda shuleni au kwenye shule ya chekechea, anatarajiwa kuwa na uwezo wa kutumia choo na kusafisha mikono yake mwenyewe baada ya kutoka msalani bila ya kusimamiwa na mtu.
Maambukizo ya fungus za miguuni na kichwani pia yanaweza kuzuilika iwapo uoshaji mikono sahihi utafuata. Watoto wanapaswa kuosha vizuri mikono yao, yani kati ya vidole na chini ya kucha, na ikiwezekana tumia brashi kusafisha mikono ya watoto. Ukaushaji vizuri wa mikono na vidole vile vile ni muhimu ili kuzuia maambukizo ya fungus. Watoto nao wanapaswa kuelewa umuhimu wa jambo hilo.
Usafi wa mwili unajumuisha pia usafi wa kucha. Wazazi wanapasa kuwakataza watoto tabia ya kutafuna kucha, kwani kucha za watoto mara nyingi huwa chafu na rahisi kubeba vijidudu maradhi. Kitendo cha kukata kucha za mtoto kitasaidi kupunguza kiwango cha vimelea vya maradhi vilivyoko chini ya kucha.
Tukiangalia usafi wa nywele tunaona kuwa, nywele za mtoto zinatakiwa kuwa fupi kama ni za kuchana na kama ni ndefu zinapaswa kusukwa mara kwa mara na kusafishwa vizuri kwa kutumia maji na sabuni au shampoo. Hii itasaidia kupunguza ringworm au chawa wa kichwani iwapo nywele zitakuwa chafu na kutooshwa vizuri. Watoto pia wanapaswa kushajiishwa kusafisha mikono yao kabla ya chakula, hii ni kwa sababu kitendo hicho kitasaidia kuzuia maambukizo ya magonjwa yanayoweza kuathiri mfumo wa chakula, wa kupumua na viungo vingine vya mwili. Nguo za mtoto pia ni lazima ziwe safi wakati wote , bila ya kusahau soksi, viatu na mahali anapolala. Mto anatakiwa kuvaa soksi kavu zisizo na unyevunyevu, ili kuzuia kuzaliana kwa fungus za miguuni. Avae viatu visivyobana, kama ni msimu wa joto mpatie viatu vilivyo wazi vyenye kupitisha hewa, mbadilishie mashuka yake anayolalia mara yakichafuka na kukifanya chumba au mahali anapolalia kuwa mahali safi na salama kwa afya yake. Mtengee mtoto taulo lake pekee yake, ili kuzuia maambukizo mbalimbali kama vile ya ngozi na kadhalika. Kwa kufanya hivyo ni matumaini yetu kuwa tutawaepusha watoto wetu na milipuko mbalimbali ya magonjwa.

Sunday, September 27, 2009

Kusikiliza MP3 kwa sauti kubwa huenda kukakuletea matatizo ya kusikia!


Utafiti unaonyesha kuwa kusikiliza MP3 kwa sauti kubwa kwa saa moja kwa siku, kunaweza kuleta madhara makubwa katika kusikiliza kwa mtu. Kwa mujibu wa utafiti huo, kusikiliza mziki kwa sauti kubwa yawezekana kukapelekea mtu kusikia sauti za ajabu ajabu masikioni.
Uchunguzi uliofanywa na taasisi moja ya wasiosikia umeonyesha kwamba, watu wenye umri wa miaka 16 mpaka 34, husikiliza muziki kwa sauti kubwa bila kujali madhara yake . Wataalamu wanasemakwamba, kusikia sauti kama ya mruzi masikioni, au sauti nyinginezo ni kwa sababu ya kusikiliza mziki kwa sauti kubwa, ambako husababishwa na kuharibika seli za masikio kutokana na sauti kubwa ya mziki na kwa muda mrefu.
Uchunguzi uliofanywa barani Ulaya umeonyesha kwamba, kati ya watu 10 wanaotumia mp3, mmoja kati yao anakabiliwa na matatizo ya kusikia.
Hivo basi wataalamu wanatushauri kutosikiliza mziki kwa sauti kubwa, hasa wakati wa kufanya mazoezi kwa kutumia vifaa vya mazoezi au wakati wa kukimbia, kwani watu wengi kufikiria kuwa kila wanapongeza sauti ya mziki wakati wa mazoezi ndivyo wanavyoweza kuwa na mbio zaidi, suala ambalo si kweli.

Saturday, September 26, 2009

Kuna tofauti kati ya lishe ya mwanaume na mwanamke?


Wanaume kwa kuwa na kiasi kikubwa cha misuli, miili yao inahitajia na kutumia vyakula zaidi, au kwa maneno mengine kitendo cha Metabolism katika miili yao chenye maana ya kusaga chakula na kuzalisha nishati, hufanyika zaidi katika miili ya wanaume ikilinganishwa na wanawake. Suala hilo hupelekea wanaume wahitajie nishati (energy), vitamini na madini zaidi kuliko wanawake. Mifupa yao mipana, misuli iliyojengeka, pamoja na mfumo mzimo mzima wa mwili wa mwanaume ni mkubwa zaidi ikilinganishwa na wanawake, na ili kuhifadhi misuli yao wanajitajia kiwango kikubwa zaidi cha protini. Hivyo, wanaume wanahitaji kiasi kikubwa zaidi cha chakula kwa ujumla, ikilinganishwa na wanawake. Wanaume wanahitajia kilokalori 600 zaidi za chakula, kuliko wanavyohitajia wanawake. Hata hivyo kiwango kichotakiwa cha sukari (carbohydrates) na ufumwele (fibires) kwa wanaume ni sawa sawa na kwa wanawake. Hii ni katika hali ambayo wanawake wanahitajia mafuta au fatty acids zaidi kwa asilimia 60 kuliko wanaume.

Uchauri wa kiafya na lishe kwa wanaume:
1. Wanashauriwa kula matunda na mboga mboga kwani vyakula hivyo huilinda miili yao.
2. Wanashauriwa kujiepusha na vyakula vyenye mafuta ya mgando (unsaturated fatty acids) na pia wale nyama nyekundu (red meat) kwa uchache.
3. Wajiepushe kuwa na wasiwasi na mawazo (stress).
4. Wajiepushe na kuvuta sigara na hata kuwwepo katika sehemu zenye moshi wa sigara.
5. Wajitahidi kuwa na uzito unaotakiwa, sio mdogo wala mkubwa sana, kwani uzito mkubwa husababisha mafuta kukusanyika katika mzunguko wa kiuno na tumbo, suala ambalo huongeza hatari ya kupatwa na magonjwa ya moyo.
6. Wasizembee kujishughulisha na michezo na kutunza afya zao.
7. Na mwisho wajiahidi kufanyiwa uchunguzi wa kitiba (check up) kila baada ya muda fulani. Kwani magonja kama kensa ya korodani yanapogunduliwa mapema hutibika kwa urahisi zaidi kuliko yanapocheleweshwa.
…… Haya tena Blog ya Kona ya Afya inawahimiza kinababa wazijali afya zao, kwani kwa kuwa baba ni kichwa cha familia, basi afya na uzima wa kinababa ni muhimu kwa familia na jamii nzima!